ในวันที่หลายครอบครัวกำลังเผชิญความท้าทายทางเศรษฐกิจ “ความรู้ทางการเงิน” จึงเป็นทักษะสำคัญที่เด็กและเยาวชนควรเรียนรู้ตั้งแต่วันนี้ เพราะการรู้จักวางแผน คิดก่อนใช้ และบริหารจัดการเงินอย่างเหมาะสม คือรากฐานสำคัญสู่การมีชีวิตทางการเงินที่มั่นคงในอนาคต
ด้วยความเชื่อว่าการเรียนรู้ไม่จำเป็นต้องเกิดขึ้นเฉพาะในห้องเรียน มูลนิธิทีทีบี จึงเปิดพื้นที่ให้เยาวชนเรียนรู้ทักษะทางการเงินผ่านประสบการณ์จริง โดยการจัดประกวดออกแบบบอร์ดเกม “เท่ได้…ใช้เงินเป็น” ภายใต้โครงการ “เท่อย่างไทย โดย ไฟ-ฟ้า ทีทีบี” ครั้งที่ 54 ประจำปี 2569 เพื่อชวนเด็ก ๆ เปลี่ยนเรื่องการเงินที่หลายคนมองว่ายากและซับซ้อน ให้เป็นเกมที่สนุก เข้าใจง่าย และเข้าถึงได้สำหรับคนรุ่นเดียวกัน
ตลอดการแข่งขัน เด็กและเยาวชนจากทั่วประเทศ 239 ทีม ได้ทำหน้าที่มากกว่าผู้ออกแบบเกม เพราะทุกทีมต้องศึกษาค้นคว้า ทำความเข้าใจเนื้อหาทางการเงินอย่างลึกซึ้ง ก่อนนำมาถ่ายทอดผ่านกติกา กลไก และสถานการณ์จำลองที่ช่วยให้ผู้เล่นเรียนรู้เรื่องการใช้เงิน การออม และการลงทุนไปพร้อมกับความสนุก
บอร์ดเกม เครื่องมือเรียนรู้ทักษะชีวิตที่จับต้องได้
นางสาวกาญจนลักษณ์ บำรุงถิ่น กรรมการและเลขานุการ มูลนิธิทีทีบี กล่าวว่า “การสร้างความรู้และความเข้าใจเรื่องการเงินตั้งแต่วัยเยาว์เป็นเรื่องสำคัญ เพราะจะช่วยวางรากฐานให้เด็กเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีวินัยทางการเงิน สามารถรับมือกับความไม่แน่นอนและความท้าทายในอนาคตได้อย่างมั่นคง
มูลนิธิทีทีบีจึงเลือกใช้บอร์ดเกมเป็นหนึ่งในเครื่องมือการเรียนรู้สำคัญ เพราะช่วยให้เด็ก ๆ ได้ฝึกคิด วิเคราะห์ วางแผน ตัดสินใจ และเรียนรู้ผลลัพธ์จากการเลือกของตนเองผ่านสถานการณ์จำลอง ทำให้เรื่องการเงินที่ซับซ้อนกลายเป็นเรื่องใกล้ตัวและเข้าใจได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ การประกวดครั้งนี้ไม่ได้มุ่งเน้นเพียงการค้นหาผู้ชนะ แต่ให้ความสำคัญกับกระบวนการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นระหว่างทาง ซึ่งช่วยให้เยาวชนได้พัฒนาทักษะการคิดอย่างเป็นระบบ ควบคู่ไปกับความเข้าใจด้านการเงินที่สามารถนำไปใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน”
จากความชอบเล่นบอร์ดเกม สู่ “CATSCASH เหมียวนักลงทุน”
หนึ่งในผลงานที่ได้รับความสนใจจากคณะกรรมการคือ “CATSCASH เหมียวนักลงทุน” ผลงานของทีม Investor โรงเรียนศรีมหาโพธิ์ ซึ่งคว้ารางวัลชนะเลิศระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย และ ปวช. โดยน้อง ๆ เล่าให้ฟังถึงบอร์ดเกมที่ทีมได้ช่วยกันออกแบบว่า “จุดเริ่มต้นของเกมมาจากความตั้งใจที่จะทำให้เรื่องการลงทุนซึ่งหลายคนมองว่ายาก กลายเป็นเรื่องที่เข้าใจง่ายและสนุกมากขึ้น ผ่านตัวละคร “แมว 9 ชีวิต” ที่ต้องเผชิญสถานการณ์ทางการเงินหลากหลายรูปแบบ เปรียบเสมือนชีวิตจริงที่ทุกคนต้องเรียนรู้การวางแผนและตัดสินใจเพื่อก้าวผ่านอุปสรรคต่าง ๆ
ภายในเกม ผู้เล่นจะได้เรียนรู้ตั้งแต่การหารายได้ การออม การลงทุน ไปจนถึงการจัดการความเสี่ยงทางการเงิน ผ่านกลไกการเล่นที่สอดแทรกองค์ความรู้ไว้อย่างเป็นธรรมชาติ ทำให้ผู้เล่นได้รับทั้งความสนุกและความเข้าใจเรื่องการเงินไปพร้อมกัน
ความท้าทายสำคัญไม่ใช่การสร้างเกมให้สนุก แต่คือการทำให้ผู้เล่นสามารถเรียนรู้เรื่องการเงินได้จริง หลังจบเกม ซึ่งต้องอาศัยการทดลอง ปรับปรุง และรับฟังความคิดเห็นจากผู้เล่นหลายกลุ่มก่อนจะพัฒนาออกมาเป็นผลงานที่สมบูรณ์”
จุดเริ่มต้นของภูมิคุ้มกันทางการเงิน
ด้านนายวัฒนชัย ตรีเดชา นายกสมาคมบอร์ดเกมประเทศไทย และหนึ่งในคณะกรรมการตัดสิน กล่าวว่า “เวทีประกวดครั้งนี้ช่วยให้เด็ก ๆ ได้เรียนรู้เรื่องการเงินในเชิงลึก เพราะต้องศึกษาข้อมูลและทำความเข้าใจเนื้อหาด้วยตัวเอง ก่อนถ่ายทอดออกมาในรูปแบบที่ผู้อื่นสามารถเรียนรู้ต่อได้
บอร์ดเกมจึงไม่ใช่เพียงกิจกรรมเพื่อความบันเทิง แต่เป็นเครื่องมือที่ช่วยเปลี่ยนการเรียนรู้เรื่องยากให้เป็นประสบการณ์ที่สนุก ท้าทาย และจดจำได้ง่าย เปิดโอกาสให้เด็ก ๆ ได้ฝึกคิด ฝึกแก้ปัญหา และพัฒนาทักษะสำคัญที่จำเป็นต่อการใช้ชีวิตในอนาคต”
การประกวดออกแบบบอร์ดเกม “เท่ได้…ใช้เงินเป็น” ไม่เพียงเป็นเวทีที่เปิดโอกาสให้เยาวชนได้แสดงความคิดสร้างสรรค์ แต่ยังเป็นพื้นที่การเรียนรู้ที่ช่วยเปลี่ยนเรื่องการเงินให้เข้าใจง่ายและนำไปใช้ได้จริง พร้อมตอกย้ำว่า เมื่อเด็กและเยาวชนได้รับโอกาสและการส่งเสริมอย่างเหมาะสม พวกเขาจะสามารถพัฒนาความรู้และทักษะทางการเงินให้เป็นภูมิคุ้มกันสำคัญ เพื่อสร้างชีวิตทางการเงินที่ดีและเติบโตเป็นพลังในการส่งต่อความเปลี่ยนแปลงเชิงบวกให้แก่สังคมได้อย่างยั่งยืน
