กลุ่มแอกซ่า (AXA Group) เผยผลรายงาน Future Risks Report 2026 ซึ่งจัดทำร่วมกับสถาบันวิจัย Ipsos ต่อเนื่องเป็นปีที่ 13 เผยจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญของภูมิทัศน์ความเสี่ยงโลก เมื่อความเสี่ยงจากปัญญาประดิษฐ์ (AI) และข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) ก้าวขึ้นเป็นความเสี่ยงอันดับ 1 ของโลกในมุมมองของผู้เชี่ยวชาญเป็นครั้งแรก แซงหน้าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) ที่ครองอันดับหนึ่งมาอย่างยาวนาน ผลการศึกษาดังกล่าวสะท้อน ถึงความกังวลต่อการพัฒนาเทคโนโลยีที่รวดเร็วเกินกว่าการเตรียมความพร้อมของสังคมและกฎหมายกำกับดูแล
รายงาน Future Risks Report 2026 ได้รวบรวมมุมมองของผู้เชี่ยวชาญ 4,345 คนจาก 62 ประเทศและภูมิภาค รวมถึงประชาชนทั่วไป 24,000 คน จาก 19 ประเทศ ซึ่งประเทศไทยเข้าร่วมการสำรวจทั้งในกลุ่มผู้เชี่ยวชาญและประชาชนทั่วไป โดยผู้เชี่ยวชาญทั่วโลกจัดอันดับความเสี่ยงสำคัญแห่งอนาคต 10 อันดับแรก ดังนี้
1.ปัญญาประดิษฐ์และข้อมูลขนาดใหญ่ (AI & Big data)
2.การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate change)
3.ความไม่มั่นคงทางภูมิรัฐศาสตร์ (Geopolitical instability)
4.ความเสี่ยงด้านไซเบอร์ (Cyber risks)
5.ความเสี่ยงด้านพลังงาน (Energy risks)
6.ความตึงเครียดและการเคลื่อนไหวทางสังคม (Social tensions & movements)
7.ความแตกแยกในสังคม (Social fragmentation)
8.ความเสี่ยงต่อเสถียรภาพทางการเงิน (Financial stability risks)
9.ความเสี่ยงทางเศรษฐกิจมหภาค (Macroeconomic risks)
10.ทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพ (Natural resource & biodiversity)
ในกลุ่มประชาชนทั่วโลก การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ยังคงเป็นประเด็นที่สร้างความกังวลมากที่สุด ขณะที่ AI และ Big Data ขยับขึ้นอย่างก้าวกระโดดจากอันดับ 7 ในปี 2025 สู่อันดับ 2 ในปี 2026 สะท้อนให้เห็นถึงการตื่นตัวของสาธารณชนต่อความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีมากขึ้น
สำหรับประเทศไทย ผลการศึกษาชี้ให้เห็นมุมมองด้านความเสี่ยงที่แตกต่างจากแนวโน้มระดับโลก โดยแม้ว่า AI และ Big Data จะได้รับการจัดอันดับเป็นความเสี่ยงอันดับหนึ่งของโลก แต่ผู้เชี่ยวชาญไทยยังคงมองว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เป็นความเสี่ยงสำคัญที่สุดของประเทศ อันเป็นผลจากผลกระทบที่รุนแรงและถี่ขึ้นของอุทกภัย ภัยแล้ง และสภาพอากาศสุดขั้วในรูปแบบต่าง ๆ ขณะที่ AI และ Big Data อยู่ในอันดับที่ 2 สะท้อนถึงการตระหนักรู้ที่เพิ่มขึ้นต่อความเสี่ยงจากเทคโนโลยี ทั้งนี้ ผลสำรวจยังพบว่า 67% ของคนไทยเชื่อว่าตนเองมีความพร้อมในการรับมือกับวิกฤต ไม่ว่าจะเป็นภัยธรรมชาติหรือความผันผวนทางเศรษฐกิจ ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยทั่วโลกที่อยู่ที่ 38%
นอกจากนี้ รายงานได้นำเสนอหัวข้อพิเศษเกี่ยวกับมิติความสัมพันธ์ระหว่างคนต่างช่วงวัย โดยพบว่า 59% ของประชาชนทั่วโลกรู้สึกถึงความตึงเครียดระหว่างช่วงวัย และ 71% มองว่าการเลี้ยงดูลูกในยุคปัจจุบันมีความยากลำบากกว่าคนรุ่นก่อน ขณะที่ 46% กังวลว่าคนรุ่นถัดไปจะมีคุณภาพชีวิตที่แย่ลง นอกจากนี้ ยังพบความแตกต่างเชิงทัศนคติที่ชัดเจน โดยคนรุ่นใหม่อายุต่ำกว่า 35 ปี มีความกังวลต่อผลกระทบของ AI ต่อการจ้างงานและปัญหาสุขภาพ ขณะที่กลุ่มผู้มีอายุ 55 ปีขึ้นไป ให้ความสำคัญกับประเด็นจริยธรรมของเทคโนโลยี ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ และเสถียรภาพด้านพลังงานมากกว่า
ทั้งนี้ แม้โลกจะต้องเผชิญกับความท้าทายรอบด้าน รายงานยังชี้ให้เห็นแสงสว่างท่ามกลางความท้าทาย โดย 85% ของผู้เชี่ยวชาญและประชาชนทั่วโลกมองว่า ความเสี่ยงส่วนใหญ่สามารถป้องกันหรือบรรเทาผลกระทบได้ ผ่านการเตรียมความพร้อมที่ดี การประสานความร่วมมือ และการดำเนินมาตรการเชิงรุกอย่างต่อเนื่อง ซึ่งตอกย้ำถึงความสำคัญของการเสริมสร้างความพร้อมและความยืดหยุ่นในการรับมือกับความท้าทายก่อนที่วิกฤตจะเกิดขึ้น สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของกลุ่มแอกซ่าในการมุ่งมั่นพัฒนาให้ชีวิตผู้คนและสังคมก้าวไปข้างหน้า เคียงข้างทุกความเชื่อมั่น ดูแลกันตลอดไป (To Act for Human Progress by Protecting What Matters)
