เอนี่เพย์ ชี้ ภัยออนไลน์ยังเป็นความเสี่ยงใกล้ตัว หลังข้อมูล AOC 1441 (ศูนย์ปฏิบัติการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมออนไลน์) หรือ สายด่วนภัยออนไลน์1441 พบมีสายร้องเรียนเฉลี่ยกว่า 3,000 สายต่อวัน และมีการระงับบัญชีธนาคารที่เกี่ยวข้องเฉลี่ยกว่า 1,200 บัญชีต่อวัน สะท้อนความรุนแรงและความถี่ของภัยทางการเงินในโลกดิจิทัล พร้อมแนะประชาชนเมื่อรู้ตัวว่าถูกหลอกต้อง “แข่งกับเวลา” โดยยึดหลัก “หยุด–เก็บ–โทร–แจ้ง” หยุดโอนเงินและให้ข้อมูลเพิ่มเติม เก็บหลักฐาน โทรธนาคารและ AOC 1441 โดยเร็ว ก่อนที่เงินจะถูกย้ายไปบัญชีอื่น พร้อมแจ้งความผ่าน Thai Police Online ขณะที่ 1212 ETDA เป็นอีกช่องทางสำหรับขอคำปรึกษาและแจ้งปัญหาออนไลน์
ดร. ศศมน มันทะเล ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ บริษัท เอนี่เพย์ จำกัด (Anypay) ผู้ดำเนินธุรกิจให้บริการด้าน Payment Gateway ระบบรับชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์ที่ทันสมัยและมีมาตรฐานความปลอดภัยสูง เปิดเผยว่า ภัยออนไลน์ในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะการหลอกโอนเงิน แต่มีรูปแบบที่หลากหลาย ตั้งแต่หลอกซื้อสินค้า หลอกลงทุน หลอกทำงานออนไลน์ ไปจนถึงการหลอกให้เปิดเผยข้อมูลหรือทำธุรกรรมตามคำสั่งของมิจฉาชีพ ขณะที่เทคนิคการหลอกลวงมีความแนบเนียนมากขึ้น ทำให้ผู้ใช้งานอาจรู้ตัวหลังจากเกิดธุรกรรมไปแล้ว
โดยสิ่งที่ต้องให้ความสำคัญเมื่อเกิดเหตุคือ ความเร็ว เพราะหลังจากเงินถูกโอนไป มิจฉาชีพอาจเคลื่อนย้ายเงินผ่านบัญชีม้าหลายทอดอย่างรวดเร็ว ยิ่งปล่อยเวลาให้ผ่านไปนาน การติดตามเส้นทางเงินก็ยิ่งมีความซับซ้อน ดังนั้น เมื่อรู้ตัวว่าถูกหลอก สิ่งสำคัญคืออย่าตกใจจนทำอะไรไม่ถูก แต่ให้รีบหยุดความเสียหายและเข้าสู่กระบวนการช่วยเหลือให้เร็วที่สุด ทั้งนี้ ผู้ที่รู้ตัวว่าตกเป็นเหยื่อควรเริ่มจาก “หยุด” การโอนเงินและหยุดให้ข้อมูลเพิ่มเติมทันที จากนั้น “เก็บ” หลักฐานที่เกี่ยวข้องทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นสลิปการโอน เลขบัญชีและชื่อบัญชีปลายทาง เบอร์โทรศัพท์ ข้อความสนทนา LINE หรือ Social Media, URL เว็บไซต์ อีเมล รวมถึงวันและเวลาที่เกิดเหตุ โดยไม่ควรลบข้อความหรือประวัติการสนทนา เนื่องจากข้อมูลเหล่านี้มีความสำคัญต่อการตรวจสอบและติดตามเส้นทางธุรกรรม
ขั้นตอนต่อมาคือ “โทร” โดยกรณีถูกหลอกให้โอนเงิน ควรติดต่อธนาคารของผู้เสียหายและ AOC 1441 โดยเร็ว เพื่อเข้าสู่กระบวนการระงับธุรกรรมและติดตามเส้นทางเงิน ข้อมูลจากกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ระบุว่า ตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2566 ถึง 25 กรกฎาคม 2568 AOC 1441 มีสายโทรเข้า 1,943,612 สาย หรือเฉลี่ย 3,070 สายต่อวัน และมีการระงับบัญชีธนาคารที่เกี่ยวข้อง 793,714 บัญชี หรือเฉลี่ย 1,254 บัญชีต่อวัน
ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงรูปแบบภัยที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน โดยการหลอกซื้อขายสินค้าหรือบริการมีจำนวนบัญชีที่ถูกระงับสูงสุด 250,911 บัญชี คิดเป็น 31.62% รองลงมาคือการหลอกหารายได้พิเศษ
179,921 บัญชี หรือ 22.67% การหลอกให้โอนเงินเพื่อรับรางวัล 119,923 บัญชี และการหลอกลงทุน 108,683 บัญชี อย่างไรก็ตาม การติดต่อ AOC 1441 เป็นเพียงขั้นตอนแรกของกระบวนการ ผู้เสียหายยังต้อง “แจ้ง” ความโดยเร็ว เพื่อเข้าสู่กระบวนการทางกฎหมาย เนื่องจากการระงับธุรกรรมในช่วงแรกมีเวลาจำกัด โดยสถาบันการเงินสามารถระงับธุรกรรมที่เกี่ยวข้องได้ไม่เกิน 72 ชั่วโมง จากนั้นผู้เสียหายต้องดำเนินการแจ้งความตามขั้นตอน เพื่อให้พนักงานสอบสวนสามารถประสานงานกับสถาบันการเงินและดำเนินการในขั้นตอนต่อไป
ขณะที่ Thai Police Online เป็นช่องทางสำคัญสำหรับการแจ้งความคดีอาชญากรรมทางเทคโนโลยี ผู้เสียหายควรเตรียมหลักฐานให้ครบถ้วน ทั้งวันและเวลาที่เกิดเหตุ จำนวนเงิน สลิปการโอน เลขบัญชีต้นทางและปลายทาง ชื่อเจ้าของบัญชี เบอร์โทรศัพท์ LINE ID หรือ Social Media, URL เว็บไซต์ อีเมล และภาพหน้าจอการสนทนา หากมีการโอนหลายครั้ง ควรเรียงข้อมูลตามวัน เวลา และจำนวนเงิน เพื่อให้เห็นลำดับเหตุการณ์ได้อย่างชัดเจน
ส่วน 1212 ETDA (ศูนย์ช่วยเหลือและจัดการปัญหาออนไลน์) เป็นอีกช่องทางสำหรับขอคำปรึกษาและแจ้งปัญหาออนไลน์ในวงกว้าง ทั้งปัญหาซื้อขายออนไลน์ เว็บไซต์ผิดกฎหมาย Call Center หรือ SMS หลอกลวง การหลอกลงทุน และการหลอกทำงานออนไลน์ โดยข้อมูลจาก ETDA ระบุว่า ในปี 2568 ศูนย์ 1212 ETDA รับเรื่องร้องเรียนทั้งหมด 39,112 เรื่อง เพิ่มขึ้นจากปี 2567 จำนวน 3,754 เรื่อง หรือ 10.62% โดยปัญหาซื้อขายออนไลน์มีจำนวนสูงสุด 14,238 เรื่อง หรือ 36.40% รองลงมาคือเว็บไซต์ผิดกฎหมาย 12,793 เรื่อง หรือ 32.71%
ดร. ศศมน กล่าวเพิ่มเติมว่า นอกจากการรู้จักช่องทางรับมือแล้ว ผู้ใช้งานควรสร้างพฤติกรรมด้านความปลอดภัยในการทำธุรกรรมดิจิทัล โดยเฉพาะการตรวจสอบชื่อบัญชีปลายทางก่อนโอน ไม่เปิดเผยรหัสผ่านหรือรหัส OTP และไม่กดลิงก์จากแหล่งที่ไม่สามารถยืนยันได้ รวมถึงควรตั้งข้อสังเกตเมื่อพบข้อเสนอที่ให้ผลตอบแทนสูงผิดปกติ หรือมีการเร่งรัดให้ตัดสินใจและโอนเงินทันที และจำง่ายๆ ว่า หยุด–เก็บ–โทร–แจ้ง เมื่อรู้ตัวว่าถูกหลอก ให้หยุดความเสียหายก่อน เก็บหลักฐานให้ครบ โทรหาธนาคารและ 1441 โดยเร็ว และแจ้งความเพื่อเข้าสู่กระบวนการทางกฎหมาย เพราะทุกนาทีมีความสำคัญต่อการติดตามเส้นทางเงิน
ทั้งนี้ ในยุคที่การชำระเงินและธุรกรรมต่างๆ ขับเคลื่อนผ่านระบบดิจิทัล การสร้างความรู้และความเข้าใจด้านความปลอดภัยจึงเป็นทักษะสำคัญของผู้ใช้งานทุกคน ขณะเดียวกันการมีระบบชำระเงินที่มีมาตรฐานและให้ความสำคัญกับความปลอดภัย จะเป็นอีกองค์ประกอบสำคัญในการสร้างความเชื่อมั่นและสนับสนุนการเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัลในระยะยาว
