โรคข้อเข่าเสื่อม” เป็นหนึ่งในปัญหาสุขภาพสำคัญของคนไทย โดยเฉพาะในสังคมผู้สูงอายุ และเป็นสาเหตุอันดับต้น ๆ ของความพิการ ส่งผลกระทบต่อการเคลื่อนไหว การใช้ชีวิตประจำวัน รวมถึงสุขภาพจิตของผู้ป่วยจำนวนมาก
ปัจจุบัน เทคโนโลยีทางการแพทย์มีความก้าวหน้าอย่างมาก โดยเฉพาะการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมด้วยหุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด (Robotic-Assisted Knee Replacement Surgery) ที่ช่วยเพิ่มความแม่นยำ ลดการบาดเจ็บของเนื้อเยื่อ และช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้รวดเร็วยิ่งขึ้น
โรงพยาบาลพระรามเก้า จึงเดินหน้ายกระดับมาตรฐานการรักษาและการเรียนรู้ทางการแพทย์ ด้วยการเปิด “PR9 Robotic Knee Arthroplasty Training Center” ศูนย์ฝึกอบรมการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าด้วยหุ่นยนต์อย่างเป็นทางการ มุ่งถ่ายทอดองค์ความรู้และพัฒนาศักยภาพศัลยแพทย์ทั้งในและต่างประเทศ ควบคู่กับการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยไทย
รศ.นพ.พฤกษ์ ไชยกิจ หัวหน้าศูนย์รักษ์ข้อ โรงพยาบาลพระรามเก้า เปิดเผยว่า การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าแบบดั้งเดิมอาศัยประสบการณ์และการประเมินด้วยสายตาของศัลยแพทย์ ซึ่งอาจเกิดความคลาดเคลื่อนได้ ขณะที่การใช้หุ่นยนต์ช่วยผ่าตัด จะมีระบบคอมพิวเตอร์และแขนกลช่วยวางแผนและควบคุมการตัดกระดูกอย่างแม่นยำ ส่งผลให้ผู้ป่วยเจ็บน้อย ขยับข้อเข่าได้ดี ฟื้นตัวเร็ว และช่วยยืดอายุการใช้งานของข้อเข่าเทียมในระยะยาว
แม้เทคโนโลยีการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์จะได้รับความนิยมในหลายประเทศ เช่น ในประเทศออสเตรเลียมีการใช้งานประมาณ 30% หรือ ในประเทศสหรัฐอเมริกาประมาณ 17% ของการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าทั้งหมด แต่ในประเทศไทยยังมีการใช้งานเพียงไม่เกิน 2% เนื่องจากข้อจำกัดด้านค่าใช้จ่ายและงบประมาณ โดยเฉพาะในภาครัฐที่ดูแลผู้ป่วยส่วนมาก การจัดตั้งศูนย์ฝึกอบรมแห่งนี้จึงมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนองค์ความรู้ แสดงให้เห็นถึงศักยภาพและประโยชน์ของเทคโนโลยี พร้อมสร้างโอกาสในการขยายการเข้าถึงการรักษาที่มีคุณภาพในอนาคต
PR9 Robotic Knee Arthroplasty Training Center มุ่งสร้างวงจรแห่งการเรียนรู้ เปิดพื้นที่ให้ศัลยแพทย์ได้ฝึกปฏิบัติจริง แลกเปลี่ยนประสบการณ์ และพัฒนาแนวทางการรักษาร่วมกัน โดยมีเป้าหมายรองรับศัลยแพทย์จากนานาชาติ โดยเฉพาะประเทศในภูมิภาคอาเซียน เช่น มาเลเซีย เวียดนาม และอินโดนีเซีย พร้อมแผนจัดการอบรมอย่างต่อเนื่องปีละประมาณ 10–12 ครั้ง
โดยโครงการ International Visiting Surgeon Program (VSP): Robotics Knee Replacement ครั้งนี้ มีคณะแพทย์จากประเทศมาเลเซีย เข้าร่วมการฝึกอบรมเชิงลึกด้านการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าด้วยหุ่นยนต์ โดยใช้เทคโนโลยี CORI Robotic System ซึ่งได้รับการยอมรับในระดับสากล หลักสูตรครอบคลุมการผ่าตัดทั้งแบบ Total Knee Arthroplasty (TKA) และ Unicompartmental Knee Arthroplasty (UKA) ผสานการเรียนรู้ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ตั้งแต่การเตรียมห้องผ่าตัด การวางแผนผ่าตัด ไปจนถึงการฝึกปฏิบัติแบบ Hands-on ด้วยอุปกรณ์จำลอง (Sawbones) ภายใต้การดูแลของคณาจารย์แพทย์ผู้เชี่ยวชาญของประเทศไทย
โรงพยาบาลพระรามเก้า ยังคงมุ่งมั่นนำเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ทันสมัยมาใช้เพื่อประโยชน์สูงสุดของผู้ป่วย ควบคู่กับการถ่ายทอดองค์ความรู้ และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือทางการแพทย์ในระดับนานาชาติ เพื่อผลักดันประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางการแพทย์ของภูมิภาคอย่างยั่งยืน
